Krótka odpowiedź: W darcie zawodnicy rzucają na zmianę po trzy lotki w tarczę i odejmują wynik od 501. Pierwszy zawodnik, który osiągnie dokładnie zero, kończąc ostatnią lotkę w polu podwojenia lub w bullseye, wygrywa lega. Tarcza wisi na wysokości 1,73 m, a linia rzutu znajduje się 2,37 m od tarczy (oficjalne wymiary PDC).
Dart jest technicznie prosty: trzy lotki na turę, odejmujesz wynik, kończysz na podwojeniu. Robi się ciekawie, gdy zbliżasz się do zera. Ten artykuł najpierw omawia zasady podstawowe, a następnie szczegółowo wyjaśnia 501 — format używany na każdym turnieju PDC.
Zasady pochodzą od PDC i WDF i obowiązują zarówno w grze profesjonalnej, jak i amatorskiej. Lokalne ligi i puby czasem stosują własne odmiany, ale poniższe reguły są standardem.
Dwóch zawodników rzuca na zmianę po trzy lotki do darta w tarczę. Każda kolejka nazywa się visit. Suma punktów z trzech lotek jest odejmowana od wyniku startowego (zwykle 501). Pierwszy zawodnik, który dojdzie do zera, kończąc na podwojeniu, wygrywa lega.
Oficjalna konfiguracja jest ustalona przez PDC: środek bullseye znajduje się 1,73 m od podłogi, a linia rzutu (oche) leży w odległości 2,37 m od tarczy w poziomie. Dla soft dartów odległość rzutu wynosi 2,44 m.
Tarcza ma 20 ponumerowanych segmentów oraz bullseye w środku. Wartości wynoszą:
• Single (główne pole): wartość nominalna, np. 20 punktów za 20.
• Double (wąski zewnętrzny pierścień): podwójna wartość, czyli podwójna 20 = 40 punktów.
• Triple (wąski wewnętrzny pierścień): potrójna wartość, czyli potrójna 20 = 60 punktów.
• Outer bull (zielony pierścień wokół środka): 25 punktów.
Bullseye (czerwony środek): 50 punktów i liczy się jako podwojenie.
Maksymalny wynik w jednej turze to 180 punktów: trzy razy potrójna 20. Lotki, które miną pole punktowe lub wypadną z tarczy, nie liczą się.
Leg to jedna partia 501. Set składa się z określonej liczby legów (często best of 5 legów). Match wygrywa zawodnik, który jako pierwszy zdobędzie ustalone w formacie turnieju legi lub sety.
W Premier League Darts gra się w formacie legów (best of 11), podczas gdy Mistrzostwa Świata PDC używają formatu setowego. Zawodnik, który w formacie setowym wygrywa pierwszego lega na rzucie przeciwnika, zalicza break.
Obaj zawodnicy zaczynają od 501 punktów. Każda kolejka pozwala rzucić trzy lotki. Wynik tury jest odejmowany od pozostałego salda. Celem jest pierwszemu osiągnąć dokładnie zero, kończąc lotką w polu podwojenia lub w bullseye.
Ważne: w wariancie standardowym punkty liczą się od pierwszej lotki — nie ma potrzeby „double in". Tylko PDC World Grand Prix używa double-in: aby punkty zaczęły się liczyć, trzeba najpierw trafić podwojenie.
Zwycięska lotka musi trafić w pole podwojenia lub w bullseye. To zasada double-out. Mając 40, podwójna 20 kończy lega. Z 50 można zagrać bullseye (50 punktów, liczy się jako podwojenie) albo np. 18 + podwójna 16.
Najniższy możliwy finish to podwójna 1 (2 punkty). Najwyższy finish na trzech lotkach to 170: potrójna 20 + potrójna 20 + bullseye, znany jako „Big Fish".
Bust pojawia się, gdy w turze zejdziesz poniżej zera, wylądujesz dokładnie na 1 albo skończysz na zerze bez podwojenia w ostatniej lotce. Bust unieważnia całą turę — wynik wraca do stanu sprzed tury.
Przykład: masz 32, pierwsza lotka to single 20, zostaje 12. Druga lotka to single 15 — to dałoby −3. Bust. Wynik wraca do 32 na kolejną kolejkę.
Bogey numbers to wyniki, których nie da się zamknąć w trzech lotkach nawet przy idealnej kolejce. Jest ich siedem: 169, 168, 166, 165, 163, 162 i 159. Stojąc na takiej liczbie, w bieżącej turze trzeba przygotować lepszy stan, a finish wykonać w następnej kolejce.
Taktyczni zawodnicy aktywnie unikają bogey numbers. Mając 186, single 20 zostawia 166 (bogey). Potrójna 19 jest mądrzejsza: zostaje 129 — standardowy trzy-lotkowy finish.
Nine-darter to minimalna liczba lotek potrzebna do zakończenia 501. Uznawany jest za idealnego lega — odpowiednik dziury w jednym uderzeniu w golfie. Najpopularniejsza kombinacja to 180 + 180 + 141 (potrójna 20, potrójna 19, podwójna 12).
W tourze PDC pada średnio 10–15 nine-darterów rocznie we wszystkich oficjalnych turniejach. Phil Taylor ma ich najwięcej w karierze.
Poniższe finishe to najczęstsze drogi do zera. Zawodnicy, którzy mają je w głowie, mniej liczą podczas gry i mogą skupić się na technice rzutu.
Pozostało | Zalecany finish | Uwagi |
170 | T20 – T20 – Bull | „Big Fish". Najwyższy możliwy finish trzema lotkami. |
167 | T20 – T19 – Bull | Klasyczny wysoki finish, często używany przez profesjonalistów. |
161 | T20 – T17 – Bull | Kończy się na bullseye, które liczy się jako podwojenie. |
160 | T20 – T20 – D20 | Trzy razy 20 w pionie. |
141 | T20 – T19 – D12 | Finish najpopularniejszego nine-dartera (180 + 180 + 141). |
140 | T20 – T20 – D10 | Jeden z najczęściej trenowanych finishy. |
121 | T20 – T11 – D14 | Trasa standardowa. Po pudle T11 często nadal można finiszować przez bull. |
120 | T20 – S20 – D20 | Finish Shanghai. Trafia wszystkie trzy pola dwudziestki. |
100 | T20 – D20 | Dwie lotki. Trasa standardowa. |
81 | T19 – D12 | Dwie lotki. |
60 | S20 – D20 | Dwie lotki. |
40 | D20 | Jedna lotka. Najczęściej ćwiczone podwojenie. |
32 | D16 | Jedna lotka. Wielu zawodników celowo zostawia 32, pudło zostawia 16. |
2 | D1 | Jedna lotka. Najniższy możliwy finish. |
Pełna tabela checkoutów od 170 do 2 wisi na ścianie praktycznie w każdym lokalu dartowym. Większość początkujących zaczyna od finishy poniżej 100 i buduje stamtąd.
Do gry w 501 na tarczy steel tip potrzebujesz trzech rzeczy: tarczy sizalowej (standard PDC), zestawu lotek do darta steel tip o wadze 20–26 gramów oraz prawidłowo wymierzonego oche na 2,37 m.
Dla początkujących mosiężne lotki (brass) są dobrym startem, ale lotki tungstenowe 80 % lub wyższe dłużej pozostają ostre i grupują się ciaśniej dzięki smuklejszej barrel. Winmau Blade 6 lub KOTO King Pro 360 to popularne tarcze sizalowe.
